Phòng nhân sự có một định nghĩa rất rõ ràng về giờ làm việc: giờ bạn có mặt, hoặc giờ bạn được giao việc cụ thể, tính từ lúc chấm công đến lúc chấm công ra. Định nghĩa đó gọn, dễ trả lương theo, và sai với phần lớn người đi làm.

Có ba loại giờ công việc lấy đi mà không nằm trong định nghĩa đó. Cả ba đều thật, đều đến từ công việc, và đều không được tính vào đâu cả.

1 · Giờ di chuyển

Đây là loại dễ thấy nhất nhưng vẫn thường bị bỏ qua, vì mỗi người tự chọn nơi ở, nên nó bị coi là “chuyện của bạn”. Nhưng nếu không có công việc đó ở địa điểm đó, đoạn đường đó không tồn tại. Với người đi làm ở các thành phố lớn, đây thường là khoản lớn nhất trong ba loại — có thể tới 15-20 tiếng một tháng.

2 · Giờ chuẩn bị

Không chỉ là ủi áo, chuẩn bị đồ ăn trưa. Là cả việc đọc lại email trước khi vào họp, việc trả lời tin nhắn nhóm công việc lúc 9 giờ tối vì sếp gửi “gấp”, việc dành 20 phút Chủ nhật để lên danh sách việc cho tuần sau vì nếu không làm thì thứ Hai sẽ hoảng.

Loại giờ này khó đo nhất vì nó len vào những khoảng thời gian tưởng như đang “nghỉ”. Bạn đang ở nhà, đang ăn tối cùng gia đình, nhưng một phần đầu vẫn đang chuẩn bị cho ngày mai.

3 · Giờ hồi sức

Loại gây tranh cãi nhất — vì nghe có vẻ giống nghỉ ngơi bình thường. Nhưng có sự khác biệt rõ giữa nghỉ ngơi bạn chọn và nghỉ ngơi bạn buộc phải làm vì không còn năng lượng cho gì khác.

Một buổi tối bạn lướt điện thoại vì muốn giải trí, khác với một buổi tối bạn lướt điện thoại vì đầu óc đã cạn sau một ngày dài và không còn khả năng làm việc gì đòi hỏi suy nghĩ. Cả hai nhìn giống hệt nhau từ bên ngoài. Chỉ người trong cuộc biết đâu là lựa chọn, đâu là hậu quả.

Vì sao phải gọi tên ba loại này

Không phải để đi đòi công ty trả thêm lương — hầu hết sẽ không trả, và đó không phải mục đích ở đây. Gọi tên chúng để chấm dứt việc tự trách mình vì “không có thời gian” cho việc khác.

Nhiều người nghĩ mình lười, mình quản lý thời gian kém, khi thật ra 60% số giờ rảnh còn lại trong ngày đã bị ba loại giờ này ăn hết từ trước. Vấn đề không phải là kỷ luật cá nhân. Vấn đề là tổng giờ công việc lấy đi lớn hơn nhiều so với con số ghi trên hợp đồng.

Biết ba loại này tồn tại là bước đầu để tính đúng cái giá thật của công việc — thứ nằm ở bài trước đó, tỷ giá đời.